0
0
Trịnh Tây Ninh
Thành công không hẳn là phải trở nên nổi tiếng hoặc có nhiều tiền. Nó xảy ra khi mình dám theo đuổi những giá trị mà mình tin tưởng, kiên trì vượt qua những thử thách, vấp ngã rồi tự đứng lên.
Cộng đồng người Việt hải ngoại từ sau tháng 4 năm 1975 đã hình thành và phát triển qua nhiều giai đoạn. Các thành tựu về mọi mặt, đặc biệt các hoạt động bảo tồn văn hóa, xây dựng đền đài, trung tâm sinh hoạt, chùa chiền, nhà thờ, thành lập các hội đoàn, giữ vững lập trường chính trị để lá cờ Vàng 3 sọc đỏ Di Sản luôn vươn cao là những thành công đáng hãnh diện. Quá trình này có sự đóng góp của nhiều người ở các lĩnh vực khác nhau. Biết bao vị lãnh đạo tôn giáo, chủ tịch cộng đồng, hội đoàn đã là gương sáng. Các nhà văn, nhà báo, ca nghệ sĩ, đạo diễn, các nhà hoạt động xã hội, nhân đạo, các vị góp phần sáng chế, đóng góp lớn về kinh tế chính trị kể không hết – đáng để chúng ta cúi đầu vinh danh. Dù đi xa đến đâu, ngọn lửa hướng về quê hương chưa bao giờ tắt. Những người Việt thành công luôn đóng góp tri thức, tài lực để xây dựng cộng đồng vững mạnh, đồng thời truyền cảm hứng cho thế hệ tiếp theo gìn giữ cội nguồn, văn hóa truyền thống. Và làm sao quên được hàng triệu người Việt bình dị – những cựu quân nhân, những người lao động, những cha mẹ đã làm việc vất vả để nuôi con cái ăn học nên người, đóng góp xây dựng những viên gạch đầu tiên cho sự thành công của các thế hệ người Việt trẻ hôm nay trên trường quốc tế.
Noi gương các vĩ nhân xưa như Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Chu Văn An, Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Xuân Hương, Lê Hữu Trác (Danh y Hải Thượng Lãn Ông), Lê Quý Đôn, Phan Châu Trinh, Phan Bội Châu, Nguyễn Thái Học… các danh tài hiện đại vẫn luôn nỗ lực đóng góp nhiều thành quả đáng khâm phục.
Số báo Viet Lifestyle tháng này xin điểm qua một số nhân vật tiêu biểu:
NHỮNG NGƯỜI VIỆT THÀNH CÔNG Ở NƯỚC NGOÀI
Successful Vietnamese in foreign countries
Về Khoa học, Công nghệ & Toán học
Đầu tiên phải kể tới Tiến sĩ Trương Công Hiếu, người Canada gốc Việt đầu tiên được trao tặng huy chương Order Of Canada.
Ông học tại đại học New York với bằng tiến sĩ vào năm 1971. Sau đó, ông Hiếu từ Mỹ sang Canada, gia nhập nhà máy đúc tiền Hoàng Gia Canada vào năm 1978. Tiến sĩ Trương Công Hiếu có hơn 10 bằng sáng chế được công nhận ở nhiều quốc gia. Năm 2013, để tri ân những đóng góp to lớn của tiến sĩ, nhà máy đúc tiền Hoàng Gia Canada đã cho xây dựng Dr. HIEU C. TRUONG Centre of Excellence for Research and Development (Trung tâm nghiên cứu và phát triển). Nhà máy cũng làm một huy chương để tôn vinh ông và đánh dấu sự ra đời của Trung tâm.
Ông đã về hưu và hiện ở tại Ottawa, Canada, nhưng luôn đóng góp cho các sinh hoạt cộng đồng.
Kế tới là Tiến sĩ Long Nguyễn và bà Kimmy Dương. Tiến sĩ Long sáng lập ra Pragmatics, một công ty công nghệ và dịch vụ cho chính phủ Hoa Kỳ. Ông bà Long Nguyễn còn được biết đến qua Kimmy Duong Foundation. Họ đã đóng góp nhiều triệu đô la cho các chương trình giáo dục, học bổng, giúp các thương phế binh VNCH. Ông Long cũng sáng lập nhóm Việt Hưng, hướng đến sự phục hưng và tương lai của Việt Nam.
Ngoài ra Việt Lifestyle xin kể tới giáo sư – nhà toán học Ngô Bảo Châu. Ông là người Việt Nam đầu tiên giành được giải thưởng Fields cao quý nhất thế giới trong ngành toán học
Tiếp tới là giáo sư Trịnh Xuân Thuận – là nhà vật lý thiên văn và giáo sư nổi tiếng tại Đại học Virginia (Mỹ), đồng thời là tác giả được quốc tế vinh danh qua nhiều tác phẩm khoa học.
Giáo sư Lưu Lệ Hằng (Jane Luu) là nhà thiên văn học gốc Việt nổi tiếng thế giới, đồng phát hiện ra vành đai Kuiper ở hệ Mặt Trời, mở ra bước ngoặt lớn trong ngành thiên văn học hiện đại.
Lê Viết Quốc quê ở Huế, là một trong những thành viên sáng lập dự án Google Brain và deep learning. Ông Quốc được vinh danh trong Innovators Under 35 của MIT Technology Review, giữ chức vụ Google Fellow tại Google DeepMind, cũng như cố vấn cho nhiều tổ chức phi lợi nhuận trong lĩnh vực AI.
Eugene Huu-Chau Trinh sang Pháp rồi sang Mỹ học, tốt nghiệp Đại học Columbia và Yale. Ông đã tham gia trên Tàu con thoi Columbia trong sứ mệnh STS-50, trở thành người Mỹ gốc Việt đầu tiên bay vào vũ trụ. Ông tiếp tục làm việc cho NASA và có nhiều đóng góp quan trọng, từng là Giám đốc Bộ phận Khoa học Vật lý tại Trụ sở NASA, và phòng Thí nghiệm Sức đẩy Phản lực ở Pasadena, California.
Lê Duy Loan: Người phụ nữ gốc Việt được phong danh hiệu TI Fellow tại tập đoàn bán dẫn toàn cầu Texas Instruments. Bà cũng tích cực đóng góp cho các quỹ giáo dục tại quê nhà.
Tiến sĩ Alan Phan: Là người đầu tiên mang doanh nghiệp tư nhân của mình đặt chân lên sàn chứng khoán Mỹ năm1987. Tập đoàn Harcourt của ông đã đạt đến 670 triệu USD vào năm 1999 và sau đó tách thành 5 công ty và luôn được niêm yết trên sàn chứng khoán của Mỹ.
Đoàn Trí Trung là kỹ sư Mỹ gốc Việt và cũng là người đồng sáng lập công ty Semiled tại tiểu bang Idaho. Ông còn sở hữu 250 bằng sáng chế với giá trị lớn thuộc lĩnh vực điện tử.
Doanh nhân Bùi Tiến Dũng – đến Mỹ du học vào năm 17 tuổi. Ông đã hoàn thành tấm bằng thạc sĩ loại xuất sắc trong lĩnh vực kỹ thuật điện. Sau đó, ông làm việc cho IBM, tập đoàn đa quốc gia lớn nhất thế giới và hiện tại đang nắm giữ chức vụ quan trọng tại Rochester.
Trung Dũng là tỷ phú công nghệ tại Thung lũng Silicon. Ông là nhà sáng lập và CEO của Silicon Value, sau đó thành lập OnDisplay, trở thành biểu tượng truyền cảm hứng của cộng đồng kỹ sư gốc Việt tại Mỹ. Sau 1975, cha anh đi học tập cải tạo và mẹ anh đưa gia đình rời khỏi Việt Nam bằng con đường vượt biển. Bằng ý chí kiên cường, Trung Dũng đã trở nên người thành đạt
GS – TS Nguyễn Sơn Bình là giáo sư hóa học có đóng góp lớn với Đại học Northwestern. Ông đến Mỹ năm 1975, sở hữu hơn 30 bằng sáng chế cùng giải thưởng thuộc nhiều lĩnh vực, như Presidential Early Career Award for Scientists and Engineers hay National Science Foundation CAREER Award.
Giáo sư Lưu Lệ Hằng, đến Mỹ định cư năm 1975. Năm 1990, bà nhận bằng Tiến sĩ Vật lý Thiên thể do Viện Công nghệ Massachusetts cấp. Với các đóng góp lớn trong lĩnh vực thiên văn, bà đã nhận được giải thưởng Annie J. Cannon.
Nhân vật tiếp theo trong danh sách những người Việt thành công trên đất Mỹ chính là TS. Nguyễn Trọng Hiền. Ông là người Mỹ gốc Việt hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu bức xạ nền vũ trụ rồi nhận bằng Tiến sĩ của Đại học Princeton. Khi làm việc cho NASA, ông đã có nhiều đóng góp lớn về việc nghiên cứu Nam Cực. Đặc biệt nhất chính là sự kiện mà ông cắm lá cờ Việt Nam bên cạnh các cường quốc khác tại Nam Cực.
TS. Vũ Thành Long là người gốc Vũng Tàu, định cư tại Mỹ vào năm 1980. Đến năm 1987, ông được nhận 2 bằng cử nhân về kỹ thuật cơ khí và kỹ thuật hàng không. Sau đó ông học tiếp để lấy bằng tiến sĩ với kết quả xuất sắc. Ông cũng vinh dự khi được đặc cách trở thành thành viên của Fellowship do chính giám đốc NASA sáng lập.
GS. Nguyễn Thục Quyên sinh ra và lớn lên tại Buôn Mê Thuột, sau đó đến Mỹ vào năm 1991. Bà đã nhận được bằng Tiến sĩ Lý Hóa do đại học California cấp. Năm 2015-2016 bà được lọt vào danh sách top 1% các nhà khoa học có ảnh hưởng lớn nhất đến thế giới.
GS. Đàm Thanh Sơn cũng là cái tên sáng giá trong danh sách những người Việt thành công trên đất Mỹ. Ông được nhận bằng Tiến sĩ Vật lý của Đại học Tổng hợp Lomonosov. Đến 2014 thì ông chính thức trở thành thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ.
Tiến sĩ Vicky Thảo Nguyễn – Năm 2009, Thảo nhận giải thưởng cao quý do chính phủ Mỹ trao cho các nhà khoa học trẻ. Và hiện tại bà đang là Giáo sư của Đại học John Hopkins thuộc bang Maryland.
Về Kinh tế, Tài chính & Kinh doanh
Đầu tiên Viet Lifestyle xin nhắc tới Chính Chu, là Tỷ phú và nhà đầu tư tài chính nổi tiếng tại Phố Wall. Ông từng là Giám đốc điều hành của Blackstone, đứng sau nhiều doanh nghiệp trị giá hàng chục tỷ USD trên toàn cầu.
David Trần: Người sáng lập Sriracha (Huy Fong Foods) – doanh hiệu tương ớt nổi tiếng toàn cầu, được vinh danh là biểu tượng kinh doanh trên đất Mỹ và nhiều quốc gia.
Thuần Phạm: Cựu Giám đốc Công nghệ (CTO) của Uber và sau đó là Coupang. Ông là một trong những bộ óc kỹ thuật gốc Việt có tầm ảnh hưởng lớn nhất tại thung lũng Silicon.
Về Nghệ thuật, Giải trí & Ẩm thực
Chúng tôi xin nhắc tên Kế Huy Quan: diễn viên người Mỹ gốc Việt đoạt giải Oscar nam diễn viên phụ xuất sắc nhất năm 2023 trong bộ phim Everything Everywhere All at Once.
Kế tới là Hồng Châu: Nữ diễn viên tài năng được Hollywood vinh danh, từng nhận đề cử giải Quả Cầu Vàng và giải Oscar trong các vai diễn có chiều sâu tâm lý phức tạp.
Ngoài ra còn có Margaret Denise Quigley: Ngôi sao điện ảnh quốc tế, quen thuộc với khán giả toàn cầu qua các bộ các phim Mission: Impossible III, Nikita, và Die Hard 4.0.
Teresa Mai, tức là Sangeeta Kaur, là nữ ca sĩ Mỹ gốc Việt đầu tiên đoạt giải Grammy, với hạng mục Best Classical Solo Vocal Album qua album Mythologies. Cô tiếp tục được đề cử Grammy lần thứ hai vào năm 2024 và lần thứ ba cho kỳ Grammy 2026, khẳng định tài năng của mình trong dòng nhạc cổ điển.
Về Ẩm thực, Christine Hà là nữ đầu bếp khiếm thị vượt qua hàng nghìn đối thủ để là quán quân MasterChef Mỹ mùa thứ 3, truyền cảm hứng mạnh mẽ về nghị lực sống đến hàng triệu người trên thế giới.
Về văn chương, nổi tiếng có Nguyễn Thanh Việt là giáo sư và nhà văn, giành giải thưởng Pulitzer với cuốn The Sympathizer (Cảm Tình Viên), đưa tiếng nói và góc nhìn lịch sử của người Việt lên thế giới.
Tại Canada, có cô Kim Thúy, từng học tại Université de Montréal, tốt nghiệp về dịch thuật và luật. Bà từng làm nhiều nghề khác nhau: thợ may, thông dịch viên, luật sư, chủ nhà hàng, rồi cuối cùng trở thành nhà văn. Ru và nhiều cuốn sách được xuất bản và trở nên nổi tiếng, được làm thành phim.
Nhiếp ảnh gia Lê Mỹ An, cũng là giáo sư của khoa nhiếp ảnh của Đại học Bard tại New York. Trong suốt cuộc đời cống hiến cho nghệ thuật, bà đã được nhiều giải thưởng MacArthur Fellowship – giải thưởng dành cho các cá nhân có hoạt động cống hiến cho nhân loại.
Johnny Đặng là thợ kim hoàn danh tiếng tại Texas, chuyên phục vụ các ngôi sao hip-hop Mỹ như Kanye West, Travis Scott, Drake… Ông là biểu tượng cho sự sáng tạo và làm giàu từ nghề thủ công truyền thống kết hợp với kỹ thuật hiện đại.
Về Quân đội & Chính giới
Phương diện này phải kể tới Hùng Cao – là một sĩ quan Hải quân Hoa Kỳ, có nhiều hoạt động nổi bật. Ông từng phục vụ trong lực lượng đặc nhiệm SEAL, một đơn vị quân sự đòi hỏi sự can đảm, kỷ luật và khả năng chịu đựng cao. Hùng Cao mới đây đảm nhận chức vụ Quyền Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ (Acting Secretary of the Navy). Trước đó, ông giữ chức Thứ trưởng Hải quân Hoa Kỳ (Under Secretary of the Navy) từ tháng 10 năm 2025.
Tiếp theo phải nhắc tới Lương Xuân Việt: Cựu Thiếu tướng Quân đội Hoa Kỳ, nguyên Tư lệnh Lục quân Hoa Kỳ tại Nhật Bản.
Ngoài ra còn có Huan Nguyen: Chuẩn tướng Hải quân Hoa Kỳ, người gốc Việt đầu tiên đạt cấp bậc tướng hải quân trong lịch sử quân đội nước này. Đại gia đình ông đã bị cộng sản sát hại, chỉ còn ông sống sót.
Trong ngành quân đội, Việt Lifestyle xin nhắc tới Thomas Nguyen, người đi tị nạn cùng gia đình năm 1975 khi mới 3 tuổi. Thomas tốt nghiệp Học viện Quân sự Hoa Kỳ tại West Point. Trong 30 năm phục vụ trong Quân đội Hoa Kỳ, Đại tá Nguyen đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng. Hiện nay ông anh không còn phục vụ tại ngũ mà tiếp tục đóng góp cho cộng đồng thông qua việc cố vấn và hướng dẫn thế hệ trẻ, đặc biệt là những người Mỹ gốc Việt quan tâm đến con đường quân sự, đồng thời tình nguyện hỗ trợ các cựu chiến binh Việt Nam.
Tiếp nối cũng có Andrew Nguyen, đã phục vụ hơn 4 năm với vai trò Team Leader của Quân đội Hoa Kỳ, đã hai lần tham chiến tại Afghanistan. Việc đạt được Ranger Tab của khóa huấn luyện Ranger là một trong những thành tích đáng kể nhất trong quân đội. Sau khi rời quân ngũ, anh trở thành Pat Tillman Scholar, tốt nghiệp Đại học Yale năm 2022, và hiện đang theo học chương trình Tiến sĩ Y khoa (M.D.) tại Đại học Harvard. Đây là sự kết hợp hiếm có giữa khả năng lãnh đạo chiến đấu tinh nhuệ và thành tích học thuật xuất sắc.
Phan S. Ngo sang Mỹ khi ông mới 8 tuổi, đã hoàn thành chương trình Thạc sĩ Tư pháp Hình sự tại Đại học Boston và các chứng chỉ lãnh đạo cấp cao thuộc Đại học Harvard. Năm 2010 ông được thăng chức thành Phó Cảnh sát trưởng (Deputy Chief) của SJPD, trở thành người Mỹ gốc Việt đầu tiên đạt tới học vị này ở một thành phố lớn tại Hoa Kỳ. Năm 2017, ông đảm nhiệm vị trí Giám đốc Sở An toàn Công cộng Sunnyvale. Trải dài qua 36 năm cống hiến, cảnh sát trưởng Phan Ngo đã chính thức nghỉ hưu vào cuối tháng 4 năm 2025.
Về chính trị, nổi bật phải nhắc tới Stephanie Murphy, tên Việt Nam là Đặng Thị Ngọc Dung, lớn lên trong gia đình thuyền nhân (Boat People). Đạt nhiều bằng cấp giá trị, cô được bổ nhiệm làm chuyên gia về an ninh quốc gia tại Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, rồi được trao Huân chương của Bộ trưởng Quốc phòng vì thành tích phục vụ dân sự xuất sắc.
Sự nghiệp chính trị của cô bước sang một giai đoạn quan trọng khi được vào Hạ viện Hoa Kỳ rồi phục vụ ba nhiệm kỳ tại Hạ viện từ năm 2017 đến năm 2023. Cô cũng tham gia ủy ban điều tra vụ tấn công ngày 6 tháng 1 và giữ các vị trí lãnh đạo trong Blue Dog Coalition và ban lãnh đạo Đảng Dân chủ tại Hạ viện.
Năm 2025, cô tuyên bố tranh cử chức Thị trưởng Orange County, Florida, trong cuộc bầu cử năm 2026.
Về thể thao, xin viết vài dòng về Watson Nguyễn, anh là một vận động viên bơi lội lớn lên tại Texas. Watson thắng nhiều huy chương trong các giải vô địch bơi lội Mỹ 2026 ở Hoa Kỳ, Thành tích này đưa anh vào Top 10 thế giới năm 2026. Không chỉ xuất sắc trong thể thao, Watson còn đạt thành tích cao trong học tập. Anh cho biết thành công đến từ sự kiên trì, kỷ luật, tập luyện và chấp nhận hy sinh.
Về ngành Nail, biểu tượng kinh tế đặc trưng nhất của cộng đồng người Việt hải ngoại, đặc biệt là tại Hoa Kỳ, Canada và châu Âu. Bắt nguồn từ sự hỗ trợ nhân đạo của nữ diễn viên Tippi Hedren vào thập niên 1970, người Việt đã biến nghề làm móng thành một hệ thống kinh tế hằng tỷ đô. Các doanh nhân không chỉ dừng lại ở việc làm chủ các tiệm nail mà đã tiến xa hơn bằng cách sản xuất mỹ phẩm, hóa chất sơn móng tay… Nổi tiếng nhất là Charlie Tôn Quý, với danh hiệu Vua nails tại Mỹ, đã đưa hệ thống nails vào các cửa hàng, siêu thị… Ông Quý đã có đến 1,200 cửa hàng, thu nhập bình quân mỗi năm lên đến 500 triệu USD.
Về nhà hàng, dịch vụ ăn uống phải nói đây là bước khởi nghiệp đầu tiên của nhiều gia đình người Việt hải ngoại. Từ những quán phở truyền thống, tiệm bánh mì và cà phê, đến nay đã có nhiều thương hiệu ẩm thực Việt vươn lên thành chuỗi nhà hàng lớn mạnh tại các đô thị lớn trên thế giới.
Tại các thủ phủ đông người Việt như Orange County (California), Houston (Texas), San Jose, hay tại Toronto (Canada), các trung tâm thương mại lớn đã thu hút đông đảo khách hàng khắp nơi đến mua sắm và trải nghiệm văn hóa với hằng ngàn cửa tiệm khác nhau.
Nhìn lại các thành quả của một số nhân vật tiêu biểu bên trên, chúng ta thật lòng ngưỡng mộ và tin rằng tiền nhân sẽ tiếp tục phù hộ để đất nước và con người Việt Nam còn tiến xa hơn nữa. Ngẫm lại, khi còn trẻ, thành công là sự khát khao chinh phục, tích lũy tri thức, khẳng định năng lực bản thân. Khi trưởng thành, thành công gắn liền với trách nhiệm – là khả năng chăm lo cho gia đình, tạo ra những giá trị thiết thực cho tổ chức hay cộng đồng. Rồi đến tuổi xế chiều, thành công là sự viên mãn và bình lặng. Đó là niềm tự hào nhìn lại một đời làm việc chăm chỉ, là những di sản để lại cho thế hệ sau.
Cầu chúc quý vị và đại gia đình luôn mãi thành công trên mọi lãnh vực, hoàn cảnh.
